Luyện tập có Chủ đích (Deliberate Practice)

Luyện tập có chủ đích (deliberate practice) là một cách rèn luyện trong đó bạn tập trung vào một điểm yếu được xác định rõ ràng thay vì chỉ đơn giản lặp lại một hoạt động nhiều lần. Khái niệm này đến từ nhà tâm lý học Anders Ericsson, người đã nghiên cứu những người có thành tích hàng đầu trong âm nhạc, thể thao, và cờ vua và phát hiện ra rằng chỉ riêng kinh nghiệm không tạo ra sự thành thạo. Những người thực hiện cùng một quy trình trong nhiều năm thường chững lại ở mức trung bình, vì não bộ hình thành rất ít kết nối mới khi nó tiếp tục lặp lại những gì nó đã biết. Luyện tập có chủ đích phá vỡ sự chững lại đó bằng cách tách biệt luyện tập khỏi biểu diễn: bạn không luyện tập những gì bạn đã giỏi, bạn luyện tập chính xác điều đang kìm hãm bạn.

Bốn yếu tố xác định luyện tập có chủ đích. Thứ nhất, một mục tiêu con chính xác, chẳng hạn như phát hiện một loại lỗi cụ thể nhanh hơn hoặc hoàn thành một động tác đơn lẻ trong một khoảng thời gian nhất định. Thứ hai, sự tập trung hoàn toàn trong suốt buổi luyện tập, giữ cho việc luyện tập ngắn nhưng cường độ cao thay vì dài và tùy tiện. Thứ ba, luyện tập vượt qua một chút so với khả năng hiện tại của bạn, để những sai sót xuất hiện và bộc lộ chính xác những khoảng trống nằm ở đâu. Thứ tư, phản hồi ngay lập tức kết nối trực tiếp sự điều chỉnh với lần thử, để những thói quen sai hoặc quan niệm sai lầm không có thời gian bén rễ.

Khái niệm này bắt nguồn từ thể thao đỉnh cao và âm nhạc, nhưng nó áp dụng tốt như nhau cho các ngành thủ công, sản xuất, và công việc tri thức. Một thợ hàn có thể luyện tập có chủ đích về chất lượng mối hàn trên một mối nối khó, một quản lý có thể luyện tập có chủ đích một cuộc trò chuyện phản hồi khó khăn. Vì luyện tập có chủ đích đòi hỏi nỗ lực và hiếm khi vui vẻ tại thời điểm đó, nó thường cần cấu trúc bên ngoài, một huấn luyện viên, một danh sách kiểm tra, hoặc một chỉ số làm cho tiến bộ trở nên rõ ràng. Không có cấu trúc đó, luyện tập có chủ đích nhanh chóng trượt trở lại thành sự lặp lại đơn thuần.