Sử dụng công suất (Capacity Utilization)
Sử dụng công suất đo tỷ lệ công suất sản xuất khả dụng thực sự được sử dụng. Nó cho thấy nguồn lực được triển khai tốt như thế nào nhưng phải cân bằng với tính linh hoạt.
Sử dụng công suất so sánh sản lượng thực tế với sản lượng tối đa có thể: Bao nhiêu những gì chúng ta có thể sản xuất mà chúng ta thực sự đang sản xuất? Nó được biểu thị bằng phần trăm và áp dụng cho máy, dây chuyền, nhà máy hoặc toàn bộ tổ chức.
Sử dụng cao (trên 85-90%) thường được coi là mong muốn nhưng mang rủi ro: Không có đệm cho biến động nhu cầu, cửa sổ bảo trì co lại, đơn hàng gấp không thể đáp ứng, và chất lượng có thể chịu ảnh hưởng từ áp lực chạy liên tục.
Sử dụng thấp (dưới 60-70%) cho thấy thừa công suất hoặc vấn đề nhu cầu. Tuy nhiên, tại nút thắt, sử dụng nên cao nhất có thể -- trong khi nguồn lực không phải nút thắt nên có dư thừa có chủ đích để duy trì dòng chảy.
Góc nhìn Lean về sử dụng khác với tư duy truyền thống: Quản lý truyền thống tối đa hóa sử dụng ở mọi nơi (giữ tất cả máy bận). Lean chỉ tối đa hóa sử dụng tại ràng buộc và có ý chấp nhận sử dụng thấp hơn ở những nơi khác để tránh sản xuất thừa.
Công thức
Sử dụng công suất = Sản lượng thực tế / Sản lượng tối đa có thể x 100%
Ví dụ thực tế
Một dây chuyền dập có công suất tối đa 4.800 chi tiết mỗi ca. Sản xuất thực tế: 3.840 chi tiết. Sử dụng công suất: 80%. Phân tích cho thấy: 10% mất do chuyển đổi, 5% do hỏng hóc, 5% do không có nhu cầu. Giảm thời gian chuyển đổi (SMED) và cải thiện bảo trì thu hồi 600 chi tiết/ca, nâng sử dụng lên 92,5%.
Leanshift hỗ trợ như thế nào
Leanshift tính sản lượng thực tế so với kế hoạch từ dữ liệu quy trình đã ghi nhận. Kết hợp với phân tích OEE, nó cho thấy sử dụng thấp là do tổn thất khả dụng, tổn thất tốc độ, tổn thất chất lượng hay đơn giản là thiếu nhu cầu.
Câu hỏi thường gặp
100% sử dụng có phải là mục tiêu không?
Không. Ở 100% sử dụng không có tính linh hoạt cho biến động nhu cầu, bảo trì hoặc hoạt động cải tiến. Chỉ nhắm sử dụng cao tại nút thắt. Nguồn lực không phải nút thắt nên có dư thừa theo kế hoạch.
Sự khác biệt giữa sử dụng và hiệu suất là gì?
Sử dụng đo bao nhiêu thời gian khả dụng được dùng cho sản xuất. Hiệu suất đo bao nhiêu sản lượng được tạo ra so với tiêu chuẩn. Một máy có thể được sử dụng cao (luôn chạy) nhưng hiệu suất thấp (chạy chậm).
Sử dụng liên quan đến OEE như thế nào?
OEE là thước đo chi tiết hơn. Nó chia tổn thất sử dụng thành khả dụng (downtime), hiệu suất (tổn thất tốc độ) và chất lượng (khuyết tật). Hai máy có sử dụng giống nhau có thể có OEE rất khác nhau.
Thuật ngữ liên quan
OEE (Overall Equipment Effectiveness)
OEE là chỉ số then chốt đo lường năng suất máy móc và thiết bị. Nó kết hợp khả dụng, hiệu suất và chất lượng thành một giá trị phần trăm duy nhất.
Phân tích nút thắt (Bottleneck)
Phân tích nút thắt xác định bước quy trình giới hạn năng suất của toàn bộ hệ thống. Nút thắt quyết định sản lượng tối đa -- cải tiến bất cứ điều gì khác trước là lãng phí.
Năng suất (Throughput)
Throughput là tốc độ mà hệ thống tạo ra sản phẩm hoàn thành. Nó đo công suất sản xuất thực tế và bị giới hạn bởi nút thắt của quy trình.