Lãi Gộp
Số tiền còn lại từ doanh thu sau khi trừ chi phí biến đổi, được dùng trước tiên để bù đắp chi phí cố định và sau đó để tạo ra lợi nhuận.
Lãi gộp cho biết còn lại bao nhiêu từ doanh thu của một sản phẩm hoặc dịch vụ sau khi trừ đi chi phí biến đổi. Chi phí biến đổi thay đổi trực tiếp theo sản lượng sản xuất hoặc bán ra, ví dụ như nguyên vật liệu hoặc nhân công theo sản phẩm. Các chi phí cố định như tiền thuê, lương quản lý hoặc khấu hao chưa được tính đến ở giai đoạn này; chúng chỉ được bù đắp ở bước tiếp theo.
Người ta phân biệt giữa lãi gộp trên đơn vị, tức số tiền trên mỗi đơn vị bán ra, và tổng lãi gộp, có được bằng cách nhân với sản lượng bán hàng. Lợi nhuận chỉ xuất hiện khi tổng lãi gộp vượt quá tổng chi phí cố định. Dưới mức đó, nó chỉ bù đắp một phần chi phí cố định và dẫn đến thua lỗ.
Trong thực tế, lãi gộp hỗ trợ các quyết định như sản phẩm nào đáng làm nhất khi năng lực sản xuất bị giới hạn, giá sàn ngắn hạn cho một đơn hàng bổ sung nằm ở đâu, và dòng sản phẩm nào nên được mở rộng hay ngừng sản xuất. Vì chi phí cố định vẫn phát sinh dù thế nào, ngay cả một đơn hàng có lãi gộp thấp nhưng dương vẫn có thể hợp lý miễn là còn năng lực dư thừa.
Lãi gộp là cơ sở cho phân tích điểm hòa vốn: chỉ khi đã thu được đủ lãi gộp để bù đắp toàn bộ chi phí cố định thì lợi nhuận thực sự mới bắt đầu.
Công thức
Lãi Gộp = Doanh Thu - Chi Phí Biến Đổi
Ví dụ thực tế
Một công ty sản xuất bán một linh kiện với giá 80 euro mỗi đơn vị. Chi phí biến đổi (nguyên vật liệu, năng lượng, nhân công theo sản phẩm) là 55 euro mỗi đơn vị, để lại lãi gộp trên đơn vị là 25 euro. Với sản lượng bán hàng tháng là 4.000 đơn vị, tổng lãi gộp đạt 100.000 euro, đủ để bù đắp chi phí cố định hàng tháng là 70.000 euro và để lại lợi nhuận 30.000 euro.
Leanshift hỗ trợ như thế nào
Biết được lãi gộp trên từng sản phẩm giúp dễ dàng nhận ra công việc cải tiến mang lại hiệu quả kinh tế ở đâu. Leanshift luôn gắn việc tối ưu hóa quy trình với các chỉ số kinh doanh như vậy, thay vì chỉ dựa vào con số thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Sự khác biệt giữa lãi gộp và lợi nhuận là gì?
Lãi gộp trước tiên chỉ bù đắp chi phí cố định. Lợi nhuận chỉ xuất hiện khi tổng lãi gộp vượt quá tổng chi phí cố định.
Tại sao cần phân biệt giữa chi phí biến đổi và chi phí cố định?
Vì chỉ có chi phí biến đổi mới có thể được quy trực tiếp cho từng đơn vị. Chi phí cố định phát sinh bất kể sản lượng và chỉ có thể được bù đắp thông qua tổng lãi gộp.
Một đơn hàng có lãi gộp thấp có còn hợp lý không?
Có, miễn là còn năng lực dư thừa và lãi gộp dương, đơn hàng đó vẫn góp phần bù đắp chi phí cố định.