Phương pháp 5S
5S là phương pháp có hệ thống cho tổ chức và vệ sinh nơi làm việc. Năm bước: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc, Sẵn sàng.
Phương pháp 5S bắt nguồn từ Hệ thống Sản xuất Toyota và tạo nền tảng cho mọi quy trình cải tiến tiếp theo. Nơi làm việc lộn xộn che giấu vấn đề -- 5S làm chúng hiển thị.
Năm bước: Seiri (Sàng lọc -- loại bỏ những thứ không cần thiết), Seiton (Sắp xếp -- mọi thứ có vị trí cố định), Seiso (Sạch sẽ -- làm sạch và kiểm tra nơi làm việc), Seiketsu (Chuẩn hóa -- thiết lập quy tắc), Shitsuke (Duy trì -- duy trì các tiêu chuẩn).
5S không phải là một lần dọn dẹp mà là một quy trình liên tục. Bước thứ năm (Duy trì) là khó nhất: Nó đòi hỏi kiểm toán thường xuyên và một văn hóa nơi sự ngăn nắp được hiểu là tạo giá trị.
Hiệu quả đo lường được của 5S: Giảm thời gian tìm kiếm (thường 10-30 phút mỗi ca), ít tai nạn hơn, chuyển đổi nhanh hơn, chất lượng cao hơn nhờ kiểm soát trực quan, và tinh thần nhân viên tốt hơn từ nơi làm việc dễ chịu.
Ví dụ thực tế
Trong một kho dụng cụ, 340 dụng cụ được kiểm kê. Sau Bước 1 (Sàng lọc), còn lại 210 -- phần còn lại bị hỏng, trùng lặp hoặc lỗi thời. Sau Bước 2, mỗi dụng cụ có một vị trí đánh dấu với bảng bóng đổ. Thời gian tìm kiếm mỗi dụng cụ giảm từ 3,5 phút xuống 15 giây.
Leanshift hỗ trợ như thế nào
Leanshift ghi nhận trạng thái hiện tại trước và sau các biện pháp 5S. Với đồng hồ bấm giờ, bạn ghi thời gian tìm kiếm và di chuyển để làm cho hiệu quả của các cải tiến có thể đo lường được.
Câu hỏi thường gặp
5S chỉ là dọn dẹp thôi sao?
Không. 5S là một quy trình có hệ thống làm cho vấn đề hiển thị. Nơi làm việc sạch sẽ, có tổ chức là điều kiện tiên quyết cho chuẩn hóa, phòng ngừa lỗi và cải tiến liên tục.
Triển khai 5S mất bao lâu?
Một hội thảo 5S cho một khu vực thường mất 2-5 ngày. Ba S đầu tiên đạt được nhanh chóng. Chuẩn hóa và Duy trì (S4 và S5) cần vài tháng kiên trì theo đuổi.
Có 6S không?
Đôi khi An toàn (Safety) được thêm vào là S thứ sáu. Tuy nhiên trong thực tế, an toàn lao động được tích hợp vào cả năm bước, đặc biệt trong Sàng lọc và Sạch sẽ.
Thuật ngữ liên quan
Kaizen
Kaizen có nghĩa là 'thay đổi tốt hơn' và mô tả triết lý cải tiến liên tục, tăng dần bởi tất cả nhân viên -- mỗi ngày, mọi nơi.
Chu trình PDCA
PDCA (Plan-Do-Check-Act) là chu trình cải tiến cơ bản: Lập kế hoạch, Thực hiện, Kiểm tra, Hành động. Nó cấu trúc mọi quy trình cải tiến thành bốn giai đoạn rõ ràng.
Gemba Walk
Gemba Walk có nghĩa là: Đi đến nơi thực tế để quan sát quy trình bằng mắt mình. Đừng tối ưu từ bàn giấy, mà tại nơi tạo giá trị diễn ra.