Biểu đồ Ishikawa / Xương cá
Biểu đồ Ishikawa tổ chức các nguyên nhân tiềm tàng của vấn đề thành các danh mục dọc theo cấu trúc xương cá. Nó đảm bảo phân tích nguyên nhân gốc có hệ thống thay vì nhảy đến kết luận.
Biểu đồ Ishikawa (còn gọi là xương cá hoặc biểu đồ nguyên nhân-kết quả) được phát triển bởi Kaoru Ishikawa để cấu trúc động não về nguyên nhân vấn đề. Vấn đề (kết quả) được đặt ở đầu cá, và các nguyên nhân tiềm năng phân nhánh dọc theo xương sống.
Các danh mục kinh điển (6M) là: Man (con người), Machine (máy móc), Method (phương pháp), Material (nguyên vật liệu), Measurement (đo lường) và Mother Nature (môi trường). Các danh mục này đảm bảo không bỏ sót khu vực nguyên nhân chính nào trong phân tích.
Xây dựng biểu đồ Ishikawa là bài tập nhóm: Người vận hành, kỹ sư và nhân viên chất lượng mang đến các góc nhìn khác nhau. Cho mỗi danh mục, nhóm hỏi 'Điều gì có thể gây ra vấn đề này?' và ghi mọi ý tưởng lên nhánh tương ứng.
Biểu đồ không tự giải quyết vấn đề -- nó tổ chức các giả thuyết cần được xác minh bằng dữ liệu. Các nguyên nhân gốc có khả năng nhất được xác định trên biểu đồ trở thành điểm khởi đầu cho các thí nghiệm trong chu trình PDCA.
Ví dụ thực tế
Một dây chuyền đóng gói có tỷ lệ lỗi dán nhãn 4,7%. Nhóm xây dựng biểu đồ Ishikawa. Dưới 'Máy móc': Con lăn dẫn hướng bị mòn. Dưới 'Vật liệu': Keo dán nhãn thay đổi theo nhà cung cấp. Dưới 'Phương pháp': Không có tiêu chuẩn cho thiết lập áp lực con lăn. Phân tích dữ liệu xác nhận áp lực con lăn là nguyên nhân chính. Thiết lập tiêu chuẩn + đồ gá Poka-Yoke giảm lệch xuống 0,3%.
Leanshift hỗ trợ như thế nào
Leanshift cung cấp dữ liệu chất lượng và quy trình cần để xác minh các giả thuyết Ishikawa. Thay vì đoán nhánh nào chứa nguyên nhân gốc, các nhóm sử dụng thời gian chu kỳ đo được, tỷ lệ lỗi và thông số quy trình để xác minh.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên sử dụng biểu đồ Ishikawa?
Bất cứ khi nào vấn đề có nhiều nguyên nhân tiềm tàng và nguyên nhân gốc không rõ ràng. Đặc biệt hữu ích cho các vấn đề chất lượng, ngừng hoạt động lặp đi lặp lại và sai lệch quy trình khi nhóm cần cách tiếp cận có cấu trúc.
6M là gì?
Man (con người/kỹ năng), Machine (thiết bị/dụng cụ), Method (quy trình/thủ tục), Material (đầu vào/nguồn cung), Measurement (đo lường/dữ liệu) và Mother Nature (môi trường/điều kiện). Không phải tất cả danh mục đều áp dụng cho mọi vấn đề.
Ishikawa khác 5-Why như thế nào?
Ishikawa lập bản đồ tất cả nguyên nhân tiềm tàng rộng qua các danh mục. 5-Why đào sâu vào một chuỗi nguyên nhân cụ thể. Chúng hoạt động tốt cùng nhau: Sử dụng Ishikawa trước để xác định khu vực nguyên nhân có khả năng nhất, sau đó 5-Why để tìm nguyên nhân gốc.
Thuật ngữ liên quan
Chu trình PDCA
PDCA (Plan-Do-Check-Act) là chu trình cải tiến cơ bản: Lập kế hoạch, Thực hiện, Kiểm tra, Hành động. Nó cấu trúc mọi quy trình cải tiến thành bốn giai đoạn rõ ràng.
Phân tích 5-Why
5-Why là kỹ thuật phân tích nguyên nhân gốc hỏi 'Tại sao?' lặp đi lặp lại cho đến khi nguyên nhân cơ bản của vấn đề được phát hiện. Đơn giản, nhanh và hiệu quả cho hầu hết các vấn đề quy trình.
Phân tích Pareto (Quy tắc 80/20)
Phân tích Pareto sử dụng nguyên tắc 80/20 để xác định số ít nguyên nhân then chốt tạo ra phần lớn vấn đề. Nó đảm bảo nỗ lực cải tiến tập trung vào nơi mang lại tác động lớn nhất.