Skip to main content
← Quay lại thư việnPhương pháp

Biểu Đồ Kiểm Soát

Một biểu đồ để giám sát quy trình liên tục dựa trên các mẫu được lấy theo thời gian, công cụ cốt lõi của kiểm soát quy trình bằng thống kê.

Biểu đồ kiểm soát thuộc về kiểm soát quy trình bằng thống kê (SPC) và được sử dụng để phát hiện sớm sự dịch chuyển hoặc bất ổn trong một quy trình sản xuất hoặc dịch vụ, trước khi nó dẫn đến phế phẩm hoặc phải làm lại.

Cấu trúc của nó tuân theo một nguyên tắc cố định: các mẫu được lấy theo khoảng thời gian đều đặn, một giá trị thống kê như trung bình hoặc khoảng biến thiên được tính toán, và được vẽ thành một điểm trên trục thời gian. Biểu đồ bao gồm một đường trung tâm cũng như giới hạn kiểm soát trên và dưới, thường được đặt ở ba độ lệch chuẩn so với giá trị trung bình, đôi khi được bổ sung bằng các giới hạn cảnh báo chặt chẽ hơn.

Miễn là các điểm được vẽ phân tán ngẫu nhiên trong giới hạn, quy trình được coi là trong tầm kiểm soát, chỉ thể hiện sự biến thiên ngẫu nhiên, bình thường. Nếu một điểm vượt qua giới hạn kiểm soát hoặc xuất hiện một mô hình đáng chú ý, chẳng hạn như một xu hướng kéo dài theo một hướng, điều đó cho thấy có một nguyên nhân có hệ thống, có thể tránh được, cần phải được điều tra.

Lợi ích thực tế nằm ở việc can thiệp sớm: các sai lệch trở nên rõ ràng trước khi các chi tiết lỗi được sản xuất ra. Điều này giảm việc làm lại và phế phẩm, đồng thời cung cấp một cơ sở khách quan cho các quyết định, thay vì dựa vào cảm tính.

Ví dụ thực tế

Đối với một trục tiện có đường kính mục tiêu 20 mm, một mẫu gồm 5 chi tiết được lấy mỗi 30 phút. Sau vài giờ, biểu đồ giá trị trung bình cho thấy một xu hướng chậm hướng tới giới hạn kiểm soát trên. Nhóm nhận ra sự mài mòn dụng cụ ngày càng tăng kịp thời và thay dụng cụ trước khi có bất kỳ chi tiết nào bị sản xuất ngoài dung sai.

Leanshift hỗ trợ như thế nào

Làm cho vấn đề trở nên rõ ràng trước khi chúng trở nên tốn kém chính là tinh thần đằng sau biểu đồ kiểm soát, và điều đó phù hợp với cách Leanshift, với tư cách một xưởng phát triển, xây dựng cải tiến dựa trên dữ liệu thay vì phỏng đoán.

Câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt giữa biến thiên ngẫu nhiên và biến thiên có hệ thống là gì?

Biến thiên ngẫu nhiên là nhiễu bình thường, không thể tránh khỏi, nằm trong giới hạn kiểm soát. Biến thiên có hệ thống có một nguyên nhân cụ thể, thường có thể tránh được, chẳng hạn như mài mòn dụng cụ hoặc cài đặt máy không đúng, và cần được can thiệp.

Mẫu được lấy bao lâu một lần cho biểu đồ kiểm soát?

Điều này phụ thuộc vào quy trình. Các khoảng thời gian phổ biến dao động từ vài mẫu mỗi giờ đối với các đặc tính quan trọng cho đến một mẫu mỗi ca đối với các quy trình ổn định.

Điều gì xảy ra khi một điểm vượt qua giới hạn kiểm soát?

Quy trình được coi là mất kiểm soát. Một cuộc điều tra nguyên nhân gốc rễ ngay lập tức sẽ diễn ra trước khi sản xuất tiếp tục, thường được hỗ trợ bởi các công cụ như sơ đồ Ishikawa hoặc 5-Why.