Cele SMART

SMART to akronim z zarządzania projektami i celami, po raz pierwszy opisany przez George'a T. Dorana w 1981 roku, który od tego czasu stał się standardową praktyką w przywództwie, pracy projektowej i rozwoju osobistym. Oznacza pięć kryteriów, które powinno spełniać sformułowanie celu: konkretny, mierzalny, osiągalny, istotny i określony w czasie. Stojąca za tym idea jest prosta: cel prowadzi do działania tylko wtedy, gdy wszyscy zaangażowani rozumieją go tak samo, a postęp można oceniać obiektywnie. Niejasne stwierdzenia w rodzaju „chcemy być lepsi” nie spełniają żadnego z pięciu kryteriów i ostatecznie nie przynoszą żadnego realnego efektu.

Konkretny oznacza, że cel nazywa jasny przedmiot, na przykład konkretny wskaźnik, proces lub zachowanie, a nie ogólną intencję. Mierzalny oznacza, że zdefiniowany jest wskaźnik lub liczba, dzięki którym można faktycznie odczytać osiągnięcie celu lub postęp. Osiągalny (czasem formułowany jako uzgodniony lub zaakceptowany) oznacza, że cel pasuje do dostępnych zasobów i umiejętności, a jednocześnie jest na tyle wymagający, by naprawdę napędzać postęp. Istotny oznacza, że cel ma znaczenie dla osoby lub zespołu, który go realizuje, ponieważ motywacja szybko spada, gdy cel wydaje się oderwany od tego, na czym ludziom naprawdę zależy. Określony w czasie wyznacza konkretny termin lub ramy czasowe, bez których każdy cel można odkładać w nieskończoność.

Główną wartością celów SMART jest jasność: zmuszają niejasną intencję do stania się na tyle konkretną, że postęp jest sprawdzalny, a nieporozumienia między ludźmi mniej prawdopodobne. Jednocześnie SMART to tylko narzędzie do formułowania, a nie plan działania, lista priorytetów czy metoda faktycznego dotarcia do celu. Problemy pojawiają się, gdy cel SMART jest traktowany jako stały, nawet gdy okoliczności się zmieniają, dlatego warto regularnie przeglądać, a w razie potrzeby dostosowywać sformułowanie celu.